گاهی عادت های ناسالم آنقدر زیاد مشاهده می شوند، که به نظر بخش زیادی از جامعه، طبیعی می نمایند. برای مثال مصرف قلیان و سیگار در کشور ما در دهه گدشته به صورت انفجاری افزایش داشته است؛ آنقدر زیاد که شاید به نظر خیلی از ما دیگر یک هنجار پذیرفته شده است. عادت به سیگار کشیدن ابتدا در قشر دانشجو و به خصوص دانشجویان رشته های هنر رواج یافت، سپس گریبان تمامی دانشجویان و سپس کل جوانان کشور را گرفت. به خصوص این افزایش در خانم ها قابل تامل است.
جالب است بدانید که مصرف سیگار همیشه یک ننگ اجتماعی و یک کار بد نبوده است. از قرن هفدهم تا میانه قرن بیستم، سیگار کشیدن کم کم از یک امر اعیانی و مخصوص طبقات ثروتمند، به امری عمومی و گاه نشانه روشنفکری تبدیل شد. در قرن بیستم، جایی در دنیای مدرن نبود که ادارات آن از دود سیگار پر نباشد؛ هرچند مصرف جهانی سیگار در خانم ها هیچوقت به اندازه امروز نبود. بازار مصرف و تولید سیگار آنقدر گرم بود که حتی یکی از بزرگترین آماردانان قرن بیستم، دیوید کاکس (David Cox) نیز در مقاله معروف خود در دهه هفتاد میلادی، تمام اتهامات منسوب به سیگار را بر روی سلامتی رد کرد.
اما در سال 1965، مجموع شواهد کل جامعه بشری در کنار هم گردآوری شد و مقاله علمی جراح اعظم ایالات متحده نشان داد که سیگار نه تنها خطر انواع بیماری های قلبی و عروقی و ریوی را زیاد می کند، بلکه احتمال وقوع بعضی سرطان ها را تا ده ها برابر افزایش می دهد. سرطان های ریه، مجاری تنفسی، دهان، و مثانه بیش از همه سرطان ها با سیگار مرتبط اند.
گاه با مغلطه های خطرناکی در سطح جامعه رو به رو می شویم:
-دنیا دو روزه، خوش باش
-پدربزرگ من 100 سال سیگر کشید سرطان نگرفت
-برادرم 30 سالش بود، اصلا هم سیگاری نبود، اما سرطان گرفت
-حالا یکی دو نخ خطری نداره، عوضش ورزش می کنم
-قلیان از سیگار خیلی سالم تره
-پاد و ویپ خطری ندارن
در این مواقع باید دوباره فکر کنیم: آیا واقعا می خواهیم زندگی با کیفیت تر و طولانی تری داشته باشیم؟ اگرچه مصرف سیگار یا قلیان برای اکثر افراد لذت بخش است، اما حتی مصرف مقادیر کم آن ها نیز می تواند باعث کاهش طول عمر، و از آن مهم تر، کیفیت زندگی شود. عمده بیماران سیگاری در سنین میانسالی، دچار عوارض قلبی، عروقی، و ریوی سیگار می شوند و باید سال های سال با این عوارض دست و پنجه نرم کنند؛ تاوانی که دیگر بازگشتی ندارد.
خیلی از افراد دهه ها سیگار و قلیان می کشند اما سرطان نمی گیرند و خیلی از افراد بدون مصرف حتی یک بار دخانیات به سرطان مبتلا شدند. باید بدانیم علم پزشکی نیز تابع قوانین احتمالات است؛ همانطور که معمولا قیمت دلار با طلا بالا و پایین می رود، اما گاهی نیز برعکس رخ می دهد. با این حال ما همیشه در موارد افزایش دلار، انتظار افزایش طلا را داریم. در پزشکی نیز همینطور است؛ سیگار و قلیان و سایر دخانیات باعث افزایش شدید احتمال سرطان می شوند، هرچند اگر همیشه رخ ندهد.
یادمان باشد، دنیا تفریحات بسیاری دارد، عمر با کیفیت خود را صرف عادات تکراری مضر نکنید. اگر هم این خطر را قبول می کنیم، مسئولیت آن را نیز بپذیریم، این عادت را توجیه نکرده و دیگران را به آن دعوت نکنیم
